Ένα νέο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή εισάγει για πρώτη φορά σαφείς κανόνες για τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων στην Ελλάδα. Οι βασικές διατάξεις εφαρμόζονται από τα φορολογικά έτη που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2027. Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική διαδικασία οικειοθελούς δήλωσης για συναλλαγές μέχρι 31.12.2026.
Στο άρθρο αυτό εξηγούμε τι ισχύει για φυσικά πρόσωπα: ποιες πράξεις φορολογούνται, με ποιον συντελεστή, πώς υπολογίζεται η υπεραξία και τι μπορούν να κάνουν όσοι δεν έχουν δηλώσει προηγούμενες συναλλαγές.
Τι θεωρείται «κρυπτοστοιχείο»
Ο νόμος ορίζει ως κρυπτοστοιχείο κάθε ψηφιακή αναπαράσταση αξίας ή δικαιώματος που μπορεί να μεταβιβαστεί και να αποθηκευτεί ηλεκτρονικά, με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού (blockchain) ή παρόμοιας τεχνολογίας. Ο ορισμός καλύπτει Bitcoin, Ethereum και λοιπά κρυπτονομίσματα, αλλά και tokens και stablecoins.
Ποιες πράξεις φορολογούνται
Με βάση το νέο Άρθρο 42Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ως φορολογητέα μεταβίβαση θεωρείται:
- η ανταλλαγή κρυπτοστοιχείου με παραστατικό νόμισμα (π.χ. πώληση Bitcoin σε ευρώ)·
- η χρήση κρυπτοστοιχείου για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών·
- η εισφορά κρυπτοστοιχείου σε κεφάλαιο εταιρείας.
Δεν φορολογείται η ανταλλαγή κρυπτοστοιχείου με άλλο κρυπτοστοιχείο (π.χ. μετατροπή BTC σε ETH). Αυτό σημαίνει ότι τα swaps μεταξύ crypto δεν δημιουργούν φορολογική υποχρέωση.
Συντελεστής φόρου: 10%
Η υπεραξία από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων φορολογείται με σταθερό συντελεστή 10%. Πρόκειται για χαμηλότερο συντελεστή σε σχέση με το 15% που ισχύει για υπεραξία από άλλα κεφαλαιουχικά περιουσιακά στοιχεία (μετοχές, ομόλογα κ.λπ.).
Ο φόρος αφορά το καθαρό κέρδος: τιμή μεταβίβασης μείον τιμή κτήσης.
Αφορολόγητο όριο 500 €
Αν η καθαρή υπεραξία του έτους δεν ξεπερνά τα 500 €, δεν οφείλεται φόρος. Αν ξεπεράσει τα 500 €, φορολογείται ολόκληρο το ποσό — όχι μόνο το τμήμα πάνω από τα 500 €.
Αντίστροφα, αν οι ζημίες ξεπερνούν τα 500 €, μπορούν να μεταφερθούν σε βάρος μελλοντικών κερδών από κρυπτοστοιχεία για τα επόμενα 5 φορολογικά έτη. Οι ζημίες συμψηφίζονται μόνο με κέρδη crypto — δεν μπορούν να μειώσουν άλλα εισοδήματα.
Πώς υπολογίζεται η υπεραξία
- Τιμή κτήσης: τεκμηριώνεται από δικαιολογητικά (exchanges, τράπεζα) ή από εγγραφές στο κατανεμημένο καθολικό (blockchain).
- Τιμή μεταβίβασης: η αξία σε ευρώ κατά τον χρόνο της συναλλαγής.
- Διαδοχικές αγορές: εφαρμόζεται η μέθοδος του μέσου σταθμικού κόστους κτήσης.
- Εξόρυξη (mining): η τιμή κτήσης θεωρείται μηδενική — το σύνολο της αξίας κατά τη μεταβίβαση αποτελεί υπεραξία.
Staking, lending, yield farming — φορολόγηση ως τόκοι
Οι αποδόσεις από crypto lending, yield farming και staking δεν αντιμετωπίζονται ως υπεραξία, αλλά ως τόκοι (Άρθρα 37 και 40 ΚΦΕ). Φορολογούνται με 15%.
Σημαντικό: η αξία των κρυπτοστοιχείων που αποκτήθηκαν μέσω staking ή lending — και φορολογήθηκαν ως τόκοι — γίνεται η τιμή κτήσης για μελλοντική πώληση. Δηλαδή, αν πουλήσετε αργότερα τα staking rewards σας, η υπεραξία υπολογίζεται πάνω στη φορολογηθείσα αξία, χωρίς διπλή φορολόγηση.
Παροχές σε κρυπτοστοιχεία
Αν ένας εργαζόμενος ή ελεύθερος επαγγελματίας λαμβάνει αμοιβή σε κρυπτοστοιχεία, αυτή αντιμετωπίζεται ως παροχή σε είδος και φορολογείται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα, αντίστοιχα.
Κληρονομιά και δωρεές
Τα κρυπτοστοιχεία αντιμετωπίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή. Η αποτίμηση γίνεται στην αξία της προηγούμενης ημέρας από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης (θάνατος ή δωρεά). Ο κληρονόμος ή ο δωρεοδόχος αποκτά τιμή κτήσης ίση με τη φορολογηθείσα αξία.
Οικειοθελής δήλωση παλαιών συναλλαγών
Το νομοσχέδιο προβλέπει μεταβατική ρύθμιση (Άρθρο 49) για όσους πραγματοποίησαν συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς να τις δηλώσουν:
- Προθεσμία: 12 μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου.
- Πληρωμή φόρου: εντός 60 ημερών από την υποβολή της δήλωσης.
- Πλεονέκτημα: δεν επιβάλλονται πρόστιμα ή τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής, εφόσον τηρηθεί η προθεσμία πληρωμής.
Αυτή η ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα σε κατόχους crypto να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους χωρίς πρόσθετες κυρώσεις, πριν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το νέο καθεστώς.
Έμμεσοι φόροι — απαλλαγές
- Οι πωλήσεις κρυπτοστοιχείων εξαιρούνται από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής (αναδρομικά από 1.12.2024).
- Οι πωλήσεις έως 30.11.2024 απαλλάσσονται από τέλος χαρτοσήμου (αναδρομικά από 1.1.2021).
Εποπτεία — μέτρα κατά μη αδειοδοτημένων παρόχων
Με το ίδιο νομοσχέδιο, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αποκτά τη δυνατότητα να λαμβάνει μέτρα κατά μη αδειοδοτημένων παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού ιστοσελίδων. Στόχος είναι η προστασία των επενδυτών.
Συνοπτικός πίνακας
- Υπεραξία crypto: 10% (αφορολόγητο αν καθαρό κέρδος ≤ 500 €/έτος)
- Staking / lending / yield farming: 15% (ως τόκοι)
- Ανταλλαγή crypto ↔ crypto: δεν φορολογείται
- Mining: τιμή κτήσης 0 € — φόρος στο σύνολο κατά τη μεταβίβαση
- Ζημίες > 500 €: μεταφορά 5 ετών (μόνο έναντι crypto κερδών)
- Οικειοθελής δήλωση: 12 μήνες, χωρίς πρόστιμα αν πληρωθεί εντός 60 ημερών
- Εφαρμογή: φορολογικά έτη από 1.1.2027
Πώς βοηθάμε
Είμαστε λογιστικό γραφείο στη Θεσσαλονίκη και εξυπηρετούμε στα ελληνικά, ρωσικά και αγγλικά. Αναλαμβάνουμε τον υπολογισμό της υπεραξίας από κρυπτοστοιχεία, τη σύνταξη και υποβολή φορολογικών δηλώσεων, καθώς και την οικειοθελή δήλωση παλαιών συναλλαγών. Αν δεν είστε σίγουροι πώς επηρεάζει εσάς το νέο πλαίσιο, θα σας εξηγήσουμε αναλυτικά τις υποχρεώσεις σας.
Η πρώτη συνάντηση είναι δωρεάν. Στείλτε μας μήνυμα σε WhatsApp, Viber ή Telegram ή κλείστε ραντεβού.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται στο νομοσχέδιο όπως κατατέθηκε στη Βουλή. Οι τελικές διατάξεις ενδέχεται να διαφοροποιηθούν μετά την ψήφιση. Για εξατομικευμένη συμβουλή, απευθυνθείτε σε λογιστή.